Η επίδραση ενός πολυπαραγοντικού προγράμματος αποκατάστασης στη λειτουργική δραστηριότητα και στην πρόληψη πτώσεων σε άτομα τρίτης ηλικίας με χειρουργηθέν κάταγμα ισχίου.

Περίληψη

Εισαγωγή: Οι πτώσεις σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών οδηγούν σε προοδευτική αύξηση των καταγμάτων ισχίου, με τη διαχείρισή τους να αποτελεί παγκόσμια πρόκληση τόσο για τους ασθενείς όσο και για τα Εθνικά Συστήματα Υγείας.

Σκοπός:Σκοπός της μελέτης ήταν να διερευνηθεί η επίδραση ενός πολυπαραγοντικού προγράμματος αποκατάστασης στη βελτίωση της λειτουργικής δραστηριότητας και στην μείωση δευτερογενών πτώσεων σε άτομα τρίτης ηλικίας μετά από χειρουργηθέν κάταγμα ισχίου.

Υλικό & Μέθοδος:Πραγματοποιήθηκε μια προοπτική, τυχαιοποιημένη, μη τυφλή, ελεγχόμενη, παράλληλων ομάδων μελέτη. Ο πληθυσμός της έρευνας αποτελείται από άτομα άνω των 65 ετών (n=32) που έχουν νοσηλευτεί στην Ορθοπεδική κλινική του «Βενιζέλειου» Νοσοκομείου Ηρακλείου Κρήτης, λόγω χειρουργηθέντος κατάγματος ισχίου από πτώση, από τον Απρίλιο 2021 μέχρι και τον Απρίλιο 2022. Οι ασθενείς αξιολογήθηκαν μετά το εξιτήριό τους από πολυπαραγοντική ομάδα αποκατάστασης και διαχωρίστηκαν τυχαιοποιημένα σε δύο γκρουπ. Έγινε χρήση ερωτηματολογίων και αντικειμενικών μετρήσεων στους 2 μήνες μετά το χειρουργείο, στους 6 και 9 μήνες για την αξιολόγηση μυϊκής δύναμης και λειτουργικής ικανότητας. Στους 12 μήνες πραγματοποιήθηκε τηλεφωνική συνέντευξη. Μετρήθηκαν επίσης βιοδείκτες (Β12, Vit-D, CRP) με εξετάσεις αίματος. Οι ασθενείς της ομάδας παρέμβασης ακολούθησαν ένα πρόγραμμα τροποποιημένης άσκησης Otago, παράλληλα με εκπαιδευτικές διαλέξεις σε θέματα διατροφής και εργονομίας.

Αποτελέσματα:Στην ομάδα παρέμβασης εμφανίζεται βελτίωση του επιπέδου της λειτουργικής ικανότητας (LEFS) στους 6 μήνες καθώς κατά τον έλεγχο του Mauchly, μεταξύ  της μέτρησης στους 2 και 6 μήνες υπολογίστηκε ότι υπάρχει, στατιστικώς, διαφορετική συμπεριφορά στη βαθμολογία της κλίμακας LEFS, ανάλογα με την ομάδα (F=8,715, p=0,006), ενώ μεταξύ της μέτρησης στους 2 και 9 μήνες υπολογίστηκε ότι δεν υπάρχει, στατιστικώς, διαφορετική συμπεριφορά στη βαθμολογία της κλίμακας LEFS, ανάλογα με την ομάδα (F=2,730, p=0,109). Κατά τον έλεγχο Mauchly μεταξύ της μέτρησης στους 2 και 6 μήνες υπολογίστηκε ότι υπάρχει, στατιστικώς, διαφορετική συμπεριφορά στη βαθμολογία της κλίμακας EQ-5D-5L ανάλογα με την ομάδα (F = 13,313, p < 0,001) μεταξύ της μέτρησης στους 2 και 9  μήνες  (F = 15,089, p < 0,001) και μεταξύ της μέτρησης στους 2 και 12 μήνες (F=16,458, p < 0,001). Με βάση τον έλεγχο Mann-Whitney μεταξύ των 2 μετρήσεων στην ομάδα παρέμβασης παρατηρήθηκε επίσης μείωση της μέσης τιμής της CRP ενώ στην ομάδα ελέγχου έμεινε αμετάβλητη (p = 0,019).

Συμπεράσματα:H εφαρμογή ενός πολυπαραγοντικού προγράμματος αποκατάστασης βελτιώνει τη λειτουργική ικανότητα των ασθενών μετά από χειρουργηθέν κάταγμα ισχίου σε συντομότερο χρονικό διάστημα.