Μηχανισμοί Διαχείρισης Στρεσογόνων Καταστάσεων των Επαγγελματιών Υγείας: Σύγκριση Ψυχιατρικών Νοσοκομείων και Ψυχιατρικών Τμημάτων Γενικών Νοσοκομείων

Περίληψη

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Εισαγωγή:

Οι επαγγελματίες υγείας, και ιδιαίτερα οι εργαζόμενοι σε δομές ψυχικής υγείας, εκτίθενται καθημερινά σε στρεσογόνες συνθήκες, οι οποίες επηρεάζουν την ψυχική τους υγεία και την επαγγελματική τους λειτουργικότητα. Οι μηχανισμοί διαχείρισης του στρες αποτελούν κρίσιμο παράγοντα προσαρμογής και επηρεάζονται από το εργασιακό περιβάλλον.

Σκοπός:

Σκοπός της μελέτης ήταν η συγκριτική διερεύνηση των μηχανισμών διαχείρισης στρεσογόνων καταστάσεων μεταξύ επαγγελματιών υγείας που εργάζονται σε ψυχιατρικά νοσοκομεία και σε ψυχιατρικά τμήματα γενικών νοσοκομείων, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφοροποιήσεις του οργανωσιακού και κλινικού πλαισίου. Οι ερευνητικές υποθέσεις της μελέτης ήταν οι πιθανές στατιστικά σημαντικές διαφορές στους μηχανισμούς διαχείρισης στρεσογόνων καταστάσεων αυτών των επαγγελματιών υγείας και η πιθανή συσχέτιση δημογραφικών και επαγγελματικών χαρακτηριστικών με τους μηχανισμούς διαχείρισης του στρες.

Υλικό και Μέθοδος:

Πραγματοποιήθηκε ποσοτική συγχρονική μελέτη σε δείγμα 369 επαγγελματιών υγείας (ιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού), εκ των οποίων 235 εργάζονταν σε ψυχιατρικά νοσοκομεία και 134 σε ψυχιατρικά τμήματα γενικών νοσοκομείων, στην Ελλάδα. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε από τον Αύγουστο 2023 έως τον Μάιο 2024 με τη χρήση ανώνυμων ερωτηματολογίων, που περιλάμβαναν δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά και την κλίμακα Brief-COPE. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το πρόγραμμα IBM SPSS Statistics v28, με επίπεδο σημαντικότητας α=0,05.

Αποτελέσματα:

Οι εργαζόμενοι στα ψυχιατρικά τμήματα γενικών νοσοκομείων εμφάνισαν μεγαλύτερες μέσες τιμές στην ενεργητική αντιμετώπιση [5,28 (SD=0,931) έναντι 3,95 (SD=1,126), p<0,001], στην άρνηση [5,60 (SD=0,951) έναντι 4,40 (SD=1,203), p<0,001], στη χρήση ουσιών [5,37 (SD=0,930) έναντι 4,36 (SD=1,148), p<0,001], στην αναζήτηση συναισθηματικής υποστήριξης [5,10 (SD=1,089) έναντι 4,69 (SD=1,117), p<0,001], στη συμπεριφορική αποδέσμευση [5,40 (SD=1,111) έναντι 4,29 (SD=1,076), p<0,001] και στην αυτομομφή/αυτοκατηγορία [5,28 (SD=1,127) έναντι 4,91 (SD=1,134), p=0,004]. Αντίθετα, οι εργαζόμενοι στα ψυχιατρικά νοσοκομεία εμφάνισαν μεγαλύτερες τιμές στον σχεδιασμό [5,20 (SD=1,261) έναντι 4,38 (SD=1,032), p<0,001], στην αποδοχή [5,81 (SD=1,230) έναντι 5,17 (SD=1,199), p<0,001] και στη θρησκεία/θρησκευτική προσφυγή [5,13 (SD=1,138) έναντι 4,79 (SD=1,048), p<0,001].

Συμπεράσματα:

Οι μηχανισμοί διαχείρισης του στρες διαφοροποιούνται σημαντικά μεταξύ των δύο τύπων δομών, υποδεικνύοντας την επίδραση του οργανωσιακού πλαισίου και των δημογραφικών χαρακτηριστικών. Η ενίσχυση προσαρμοστικών μηχανισμών μέσω ψυχοεκπαίδευσης, εποπτείας και οργανωσιακής υποστήριξης είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της ψυχικής ανθεκτικότητας του προσωπικού. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εστιάσουν σε διαχρονικές και πολυκεντρικές μελέτες και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων για τη μείωση της επαγγελματικής εξουθένωσης.

Λέξεις-κλειδιά: Brief-COPE, επαγγελματίες υγείας, μηχανισμοί διαχείρισης, νοσοκομεία, στρεσογόνες καταστάσεις, ψυχιατρικά νοσοκομεία